حامیان علمی و معنوی

دولتشهر و دولتمرد در اندیشه سیاسی افلاطون

7 شهریور 1395

بی شک مسیر فلسفه، اندیشیدن و آراء سیاسی در باب حکومت، دولت، اخلاق، عدالت و مفاهیمی از این قبیل از یونان می گذرد.


دولتشهر و دولتمرد در اندیشه سیاسی افلاطون

واحد پژوهش نخستین کنکره بین المللی  جامع علوم سیاسی ایران به بررسی یکی از محورهای همایش با عنوان نظریه سیاسی میپردازد

بی شک مسیر فلسفه، اندیشیدن و آراء سیاسی در باب حکومت، دولت، اخلاق، عدالت و مفاهیمی از این قبیل از یونان می گذرد. اوج فلسفه یونان را در سقراط، افلاطون و ارسطو می توان دید و این دوره را نیز می توان نخستین دوره تفکر نظری در اروپا نامید. افلاطون بزرگترین فیلسوفان یونان باستان در سال427- 428 قبل از میلاد در آتن زاده شد. فارغ از سرگذشت این فیلسوف نامور جهانی و آثار مختلفش در باب معرفت و حقیقت، ریاضیات و هندسه، اخلاق و علم النفس، فضیلت و...، نظریه سیاسی او در باب دولتشهر یا مدینه شهرت خاصی دارد که هر فیلسوف بعد از وی را راه گریزی از آن نبود. آراء سیاسی افلاطون در باب دولتشهر و حکومت جدای از آراء فلسفی و اخلاقی او نیست وآراء اخلاقی وی جدای از سیاست نبود و فضیلت و زندگی خوب بدون حکومت خوب و حاکم خوب به دست نمی آمد. افلاطون مانند هر فیلسوفی زاده شرایط اجتماعی و زیست اقتصادی زمان خودش یعنی شرایط زندگانی در یونان باستان بود. زندگی ای که شهری بود و در دولتشهر می گذشت و جز شهر تصوری نبود. جامعه نهادی طبیعی شمرده می شد و آدمی، تنها و جدا از جامعه، انسان کاملا نیکی نبود. در چنین شرایطی شناخت ماهیت حقیقت و کارویژه دولت برای فیلسوفی چون افلاطون که دغدغه سعادت بشر و زندگی خوب برای انسان داشت، ضرورت و الزام بود. افلاطون علاقمند به مشخص کردن اینکه کشورهای واقعا موجود چه هستند، نبود، بلکه می کوشید تعیین کند که چگونه باید باشند و در هیمن راستا در «جمهوری» به کشف مدینه فاضله یا همان ایدئال شهر دست زد و آن را نمونه و الگویی می دانست که هر کشوری خود را تا جای ممکن با آن ساز گار کند. هر چند در رساله «قوانین» امتیازاتی به جنبه عملی و قابلیت اجرایی الگوی خود می دهد، اما طرح ایدئال او در جمهوری همچنان پابرجا می ماند و برای شناخت آراء سیاسی او باید به آن رجوع کرد. افلاطون کشور و دولت را برای خدمت به نیازهای آدمیان می دانست و معتقد بود آدمیان به واسطه نیاز به همدیگر در تولید و تامین مایحتاج ناچار به همکاری با هم هستند و این باعث می شود گرد هم آیند و در محلی تجمع کنند که شهر نام دارد. غایت اولی شهر از دیدگاه افلاطون اقتصادی است و اصل تقسیم کار و تخصص در شهر بر این اساس پا می گیرد. استعداد افراد در تقسیم کار متفاوت است و هر کس به فراخور مواهب و استعدادش به جامعه خدمت می کند. افلاطون به تخصص اهمیت می داد و دیدگاه طبقاتی او بر این منوال شکل می گیرد. در شهر نیازهای مختلف اقتصادی وجود دارد که به واسطه آنها شغل های مختلفی چون کشاورزی، بافندگی، کفشگری، نجاری، آهنگری، بازرگانی، پیشه وری و غیره بوجود می آید. در ادامه گسترش شهر، تجمل و خوشگذرانی و افزایش جمعیت باعث می شود که شهر و فعالیت هایش برای رفع حوائج مردمانش کافی نباشد و باید چاره ای اندیشید. افلاطون رفع این معضل را در نیاز مردمانش به سرزمین دیگر و الحاق و ضمیمه خاک همسایه به خاک خود می دید. البته نه با این تصور که افلاطون جنگ طلب بود یا جنگ را ترویج می داد بلکه از این حیث که مبدا جنگ را نیازهای اقتصادی می دید. افلاطون در مرحله گذار به جنگ، بر حسب تقسیم کار و تخصص، کشور را نیازمند طبقه خاصی از پاسداران می دید که کار آنها اختصاصا جنگ است. خصوصیاتی چون دلیری و دلاوری و داشتن بینش فلسفی برای شناخت دشمن حقیقی برای این طبقه در نظر گرفته شد. اینجا نیاز به آموزش و پرورش مطرح می شود و موسیقی و نقل داستان را آغازگر پرورش طبقه پاسداران می داند. افلاطون حساسیت خاصی برای تربیت کودکان قائل است و نگران است مبادا تربیت نادرست عقایدی مخالف آنچه در بزرگسالی باید داشته باشند در ذهن آنها وارد کند. در اینجا گذاری از اهمیت و منشا اقتصادی کشور به مسئله مهم تعلیم و تربیت رخ می دهد و نشان می دهد که در اندیشه سقراط افلاطونی کشور صرفا برای رفع نیازهای اقتصادی آدمیان نیست. تعلیم و تربیت افلاطونی باید متضمن خیر مورد نیاز باشد و کسانی که این اصول را معین می کنند باید مجهز به معرفت حقیقت و خیر باشند. به بیانی دیگر باید فیلسوف باشند. تاکید افلاطون بر حقیقت زمینه طرد شاعران و نمایش نامه نویسان را از مدینه فاضله فراهم می کند، چرا که سخنان زیبا و صنایع بدیع آنها را چون قندی می داند که زهری را که ساده دلان می نوشند پنهان می کند. گذشته از هنر و موسیقی افلاطون بر ورزش بدنی برای تعلیم و تربیت شهروندان تاکید دارد و به باور او کسانی که باید از کشور پاسداری کنند« باید مانند سگ های همیشه بیدار باشند و با بالاترین حد تیزهوشی و حساسیت چشم و گوششان باز باشد.» تا اینجای کار و ترسیم مدینه افلاطونی دو طبقه مشخص شد: یکی طبقه فروتر صنعتگران و پیشه وران، دوم طبقه برتر پاسداران. در ادامه افلاطون در پاسخ به اینکه فرمانروایان چه کسانی هستند؟ می گوید که باید آنان با دقت از میان طبقه پاسداران برگزیده شوند. افلاطون معتقد است برگزیدگان: نباید جوان باشند، باید مهمترین افراد طبقه خود باشند، تیز هوش و نیرومند باشند، مواظب و عاشق کشور باشند، منافع و مصالح کشور را منافع و مصالح خود بدانند. به سخنی دیگر پاسدارانی با این ویژگی ها تنها مردمانی هستند که سزاوار نام پاسدار حقیقی هستند و افلاطون در این مرحله طبقه پاسداران گذشته را مددکار می خواند و کار آنها را حمایت از تصمیمات فرمانروا یا فرمانروایان می داند. پس به استثنای بردگان که افلاطون آنها و زیستشان را طبیعی می انگارد، سه طبقه در مدینه افلاطونی چهره می نمایاند: اول صنعتگران و پیشه وران پایینی؛ دوم سپاهیان بالاتر یا همان مددکاران و سوم پاسداران و یا پاسدار در راس آنها. در نظرگاه فلسفی- سیاسی افلاطون حکمت مدینه در طبقه کوچک فرمانروایان است، شجاعت و امنیت در مددکاران و اعتدال آن در تبعیت و پیروی فرمانبران از فرمانروایان قرار دارد. و عدالت مدینه افلاطونی در این است که هر کس بدون دخالت در کار دیگران مواظب و مراقب کار خود باشد و بی عدالتی یعنی ناآرامی و بی قراری و دخالت در کار دیگران که منجر به طبقه ای می شود که در کار طبقه دیگر مداخله می کند. افلاطون زنان را با وجود اختلاف جنسیتی شان با مردان از همه لحاظ برابر می داند و معتقد است زنان نیز در آموزش و پرورش در موسیقی، جنگاوری وغیره چون مردان پرورش یابند و تنها کارشان خانه داری نیست. اختیار قدرت در ایدئال افلاطون باید در دست فیلسوف- شاه باشد و اصل دموکراتیک حکومت بی معنی و باطل است. حاکم نیز باید موافق معرفت حکومت کند و معرفت باید معرفت حقیقت باشد و کسی که این حقیقت را بشناسد فیلسوف حقیقی است. افلاطون قائل به علم شهریاری یا شاهانه بود و بر این باور بود که این عامل آنها را از حکومت های استبدادی خودکامه متمایز می کند. افلاطون حکومت ها را به دو دسته بی قانون و قانونمند تقسیم می کند و در هر دوی این تقسیم بندی بهترین و بدترین را به این صورت ترسیم می کند که در حکومت های باقانون بهترین حکومت حکومت یک تن یعنی پادشاهی است، حکومت تنی چند در مرتبه بعدی و حکومت افراد کثیر یا همان دموکراسی بدترین نوع حکومت است. در حکومت های بی قانون، بدترین نوع حکومت، حکومت یک فرد ستمگر است و بعد از آن حکومت تنی چند و کمترین بدی را حکومت تعداد کثیر یا همان دموکراسی دارد. بنابراین دموکراسی از همه حکومت های قانومند بدتر و از همه حکومت های بی قانون بهتر است. افلاطون با شرح غم انگیزش از تجربه های حکومت های الیگارشی و دموکراسی، آنها را بد خواند و عصاره تفکرش را درباره اینکه چه کسی حکومت کند را این چنین بیان می کند که یا فیلسوفان حاکم شوند یا حاکمان فیلسوف. افلاطون در رساله قوانین خود اصول و قوانینی را برای اداره دولتشهر شرح می دهد که بیشتر بر حسب تجربه های شخصی او شکل گرفتند و زمینه ای تاریخی و واقعی دارند.

اضافه میشود نخستین کنگره بین المللی جامع علوم سیاسی ایران با محوریت: علوم سیاسی.نظریه سیاسی.فلسفه سیاسی.نظام‌های سیاسی.تحلیل سیاسی.سیاست عمومی.اداره عموم.ایدئولوژی.نظریه بازی.اقتصاد سیاسی.ژئوپولتیک وجغرافیای.سیاسی.سیاست‌شناسی و تحلیل سیاست عمومی.سیاست تطبیقی.نظام‌های ملی.دادگاه‌ها و سیاست قضائی.ابتکارات دموکراتیک.سیاست سبز.تحلیل سیاسی فراملی در تهران برگزار میگردد

برچسب ها: دومین همایش بین المللی علوم سیاسی ایران، همایش ، همایش بین المللی ، معرفی همایش ، گواهی ، گواهی نامه ، کارشناسی ارشد ، دکترا،PHD، مقاله ، پوستر ، مجلات برتر ، فراخوان مقاله ، پایان نامه، جزوه های ارشد ، کنکور ارشد ، گواهی نامه کنگره ، گواهی نامه کنفرانس ، گواهی نامه همایش ، چاپ مقالات، چاپ مقالات ISI و ISC دریافت مقاله ، اکسپت مقاله ، اکسپت مقالات ، نمایه شدن مقاله ، نمایه شدن مقالات ، ارسال گوهی نامه ، دریافت گواهی پیش از موعد ، هیات علمی ، نگارش مقاله، راهنمای نگارش مقاله ، فراخوان مقاله ، ثبت نام ، تدوین مقاله، گواهی پذیرش مقاله ، گواه پذیرش مقالات ، اساتید ، پژوهشگران ،درباره مقاله ،نشریات معتبر ، نشریات ISIو ISC ، چاپ فوری مقاله ، راهنمای چاپ مقالات در ژورنال های معتبر ، نخستین کنگره بین المللی ، نخستین کنفرانس بین المللی ،نخستین همایش بین المللی


596
مطالب مرتبط


لطفا با تكميل فرم ، نظرات ، پيشنهادات و انتقادات خود را در مورد مطلب منتشر شده با ما در ميان بگذاريد.
پيام شما پس از تاييد توسط مدير سايت ، منتشر خواهد شد.
 

 
Captcha


 
سامانه ثبت نام

تماس با ما

02136621319

02133699094

02189786524

conf.ntpco[at]gmail.com

مرکز همایش